محمد ابراهيمى وركيانى
119
تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )
بود ، ولى به هنگام درگيرى آنها را تنها گذاشت و عقبنشينى كرد و از آنان بيزارى جست و اظهار داشت كه من چيزى را مىبينم كه شما نمىبينيد و از خداوند خوف دارم ؛ زيرا او شديدالعقاب است . « 1 » ابوجهل در برابر پيام پيامبر در مورد ترك جنگ و درگيرى و تقاضاى او كه دستكم جنگ با مسلمانان را به ديگر مخالفان عرب ( از مشركان جزيرة العرب ) واگذارند ، اظهار داشت : به خدا قسم كه ما به مكه بازنمىگرديم ، تا هنگامى كه به بدر وارد شويم و عرب آوازه پيروزى ما را بشنود و روش و جايگاه قدرتمند ما را دريابد ! پس آنگاه در بدر سه روز جشن مىگيريم و شتر قربانى نموده و طعام داده و شراب مىآشاميم و رقاصهها براى ما آواز خواهند خواند . از آن پس همه عرب براى هميشه از ما وحشت خواهند داشت . « 2 » بدينترتيب ، سپاه 950 نفرى قريش با همه امكانات رزمى گستردهء خود در برابر سپاه 313 نفرى مسلمانان كه فاقد امكانات رزمى بودند ، قرار گرفت . اما پيامبراكرم كه به وعدهء الهى در سورهء انفال « 3 » مطمئن بود ، به مسلمانان بشارت پيروزى داد و از آنان خواست كه نسبت به بنىهاشم كه بر خلاف ميل قلبى خود در اين صحنه حاضر شدهاند و نسبت به ابوالبخترى كه در نقض صحيفهء ملعونه نقش داشته ، احتياط نموده ، در صورت امكان آنها را به اسارت بگيرند . قرآنكريم پيش از اين درگيرى به مسلمانان اطمينان داده بود كه بر يكى از دو گروه ( كاروان تجارى قريش و يا سپاه رزمى آنان ) پيروز خواهند شد : و [ به ياد آوريد ] هنگامى را كه خدا پيروزى بر يكى از دو گروه را به شما وعده داد و شما دوست داشتيد كه با گروه فاقد امكانات رزمى [ / كاروان تجارى ] روبهرو شويد ، ولى خداوند اراده داشت كه حق را با عنايات خويش پيروز سازد و كافران را ريشهكن نمايد . پيامبر ( ص ) در جريان بدر با اصحاب خويش مشورت نمود و نظر آنان را درخصوص درگيرى با قريش جويا شد . پارهاى از مهاجران مانند ابوبكر اظهار داشتند كه درگيرى با
--> ( 1 ) . انفال ( 8 ) : 47 و 48 . ( 2 ) . واقدى ، المغازى ، ج 1 ، ص 44 ؛ طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 320 . ( 3 ) . انفال ( 8 ) : 7 .